Lerarenopleidingen Science en Wiskunde/Rekenen

Werkgroepenronde 3

15:00 – 16:15 – Werkgroepenronde 3

WG15: Rosanne Hebing
WG16: Lambrecht Spijkerboer / Tom Goris
WG17: Rogier Bos | Joke Daemen | Michiel Doorman | Amy Mol
WG18: Jeroen Sijbers / Karianne Djoyoadhiningrat-Hol
WG19: Sanna Maris / Sofia Lopes
WG20: Gerald van Dijk | Marijn van Nijhuis | Docenten Globe College Utrecht
WG21: Ria Brandt | Bosman en Victor
Computational thinking: curriculumnieuwkomer op de pabo
Quality Class (internationale samenwerking)
Onderzoekend wiskunde leren
Onderweg naar nieuwe kerndoelen: impact voor de lerarenopleiding
Workshop actualisering van seksuele en relationele vorming
Technologie en toepassing op vmbo-GT
Met leerdoelen en succescriteria anders kijken naar het wiskundecurriculum
pabo wis | sci
2eg wis
1eg | 2eg wis
pabo | 2eg sci
1eg | 2eg sci
2eg sci
wis

 

pabo wis | sci
Rosanne Hebing (Iselinge Hogeschool)
De grondige herziening van het curriculum voor het primair en voortgezet onderwijs door Curriculum.nu geeft blijk van een veranderend onderwijslandschap, waarin ‘oude bekenden’ als het gaat om de kennis en vaardigheden van leerlingen worden aangevuld met ‘nieuwkomers’ op het gebied van digitale geletterdheid en burgerschap. Eén van deze nieuwkomers is computational thinking (CT). CT leert kinderen stapsgewijs – algoritmisch – denken en met behulp van technologie op creatieve wijze problemen oplossen. Hoewel CT een plaats heeft gekregen in de bouwstenen van het nieuwe curriculum voor PO en VO, wint CT in het pabocurriculum maar mondjesmaat terrein en is de verankering van CT in de kennisbasis voor de pabo minimaal. Hierdoor worden aanstaande leerkrachten mogelijk onvoldoende voorbereid op het toepassen van CT in hun onderwijspraktijk. Het is daarom van belang dat onderzoek een brug slaat tussen de veranderende beroepspraktijk van basisschoolleerkrachten en het pabocurriculum.

In deze werkgroep worden de eerste resultaten gedeeld van onderzoek naar de plek van CT in verschillende pabocurricula en de eigen kennis en vaardigheden, didactische vaardigheid en houding die aanstaande leerkrachten en hun docenten nodig hebben om vorm te geven aan CT in hun eigen onderwijspraktijk. Aansluitend gaan we met elkaar in gesprek over hoe we aanstaande leerkrachten kunnen toerusten om CT te onderwijzen.

2eg wis
Lambrecht Spijkerboer (NCOI), Tom Goris (Fontys Tilburg) en Wim Steenbakker (student Fontys)
De quality class bestaat uit een 10-daags programma waarbij wiskunde-studenten van verschillende landen die in de eindfase van hun studie tot wiskundeleraar zitten, samen komen. Gestart wordt met drie dagen workshops geven aan elkaar waarna gezamenlijk een internationale conferentie over wiskundeonderwijs wordt bezocht. Ook tijdens de conferentie zijn er aparte sessies voor de quality class studenten voor reflectie en evaluatie. Na afloop worden de workshops met de studenten apart nabesproken. Dat is veelal een intensieve leerervaring, waarbij inhoudelijke discussies, maar vooral ook didactische keuzes aan de orde zijn. Studenten reflecteren op hun opleiding als geheel en leren hun eigen opvattingen over het leren van wiskunde, hun didactische competenties en vooral ook sociale vaardigheden goed kennen omdat zij zich geplaatst zien in een breder perspectief met andere referentiepunten dan zij gewend waren in hun nationale situatie. Het uitwisselen en discussiëren over wiskundeonderwijs gaat dag in dag uit door; de betrokkenheid is enorm en het leeraffect daarmee ook.
Ieder jaar wordt er een nieuwe groep studenten samengesteld. Voorafgaande aan de feitelijke ontmoeting in de zomer wordt in groepjes van 2 á 4 studenten van de deelnemende landen een workshop voorbereid, begeleid door de eigen lerarenopleiding of universiteit.
De vragen die in deze workshop aan de orde komen zijn:

  • Voor welke studenten is dit programma met name geschikt?
  • Welke curriculum onderdelen van de opleiding worden door het Quality Class programma aangevuld en versterkt?
  • Wat kunnen we leren van ervaringen van studenten van de afgelopen 25 (!) jaar

Uiteraard wordt er tenslotte informatie gegeven over de editie Quality Class 2020 in Gdansk (Polen) Informatie is vooraf op te vragen bij Lambrecht Spijkerboer: STA@Lambrechtspijkerboer.nl

1eg | 2eg wis
Rogier Bos, Joke Daemen, Michiel Doorman en Amy Mol (FI, UU)
Als je iets zelf ontdekt, dan begrijp je het. Zelf onderzoeken en ontdekken is leuk, je hebt een gevoel van eigenaarschap over je ontdekking en je begrijpt beter wat de mogelijkheden en beperkingen van alternatieve aanpakken zijn. Bovendien is het goed om met elkaar op onderzoek te gaan en je vondsten te delen. Dit maakt het wiskundeonderwijs interessant!

We weten dat opdrachten in de methoden het oplossingsproces voor leerlingen structureren en daarmee het eigen onderzoek van leerlingen beperken. Die structuur kun je uit de opdracht halen, maar dat betekent ook dat je goed moet nadenken over de structuur in de les. Hoe doe je dat? Zeker voor beginnende leraren is het lastig deze structuur los te laten, de methode geeft hen immers houvast en overzicht. Bovendien worstelen ze met de vraag wat de leeropbrengst is en of het past binnen het curriculum.

In deze workshop laten we zien hoe een docent onderzoekend leren kan inzetten in de onderwijspraktijk en hoe je dit in de lerarenopleiding bespreekbaar kunt maken.

Vanuit het theoretische kader van TDS (Theory of Didactic Situations) wordt een lesfasering geïntroduceerd waarmee leerlingen meer ruimte krijgen voor eigen onderzoek en ontdekking, terwijl het leerdoel voor de hele klas gewaarborgd blijft.

Hierbij maakt u bovendien kennis met de scholingsactiviteiten die ontwikkeld zijn in het Meria-project: https://meria-project.eu/activities-results/meria-workshop-guide.

pabo | 2eg sci
Jeroen Sijbers en Karianne Djoyoadhiningrat-Hol (SLO)
In 2018 en 2019 hebben teams van leraren en schoolleiders nagedacht over het nieuwe curriculum voor po en vo: het traject curriculum.nu. Wat betekenen deze ontwikkelingen voor de lerarenopleidingen? We zullen in gaan op de inhoud van het liggende voorstel en planning van het mogelijke vervolgtraject, inclusief de rol van lerarenopleiders daarin en de impact van het traject voor lerarenopleidingen. U gaat naar huis met een interactieve werkvorm die u kunt toepassen binnen uw lerarenopleiding.
1eg | 2eg sci
Sanna Maris (Rutgers Kenniscentrum seksualiteit Utrecht) en Sofia Lopes da Silva (NHL Stenden Leeuwarden)
Hoe geven we eigentijdse en betekenisvolle lessen Seksuele en Relationele Vorming (SRV)?
Denk hierover mee tijdens deze workshop SRV!

We richten de aandacht op het actualiseren van geschikte werkvormen voor het onderwijs. Wat is de reden?Al in 2016 concludeert de Onderwijsinspectie haar twijfels of het huidige onderwijsaanbod effectief bijdraagt aan respectvolle omgang rondom seksualiteit en seksuele diversiteit en seksueel grensoverschrijdend gedrag en homonegatief gedrag voldoende tegengaat. De gegeven lessen bleken vaak weinig doelgericht, leraar-afhankelijk en niet geborgd in een doorlopende leerlijn. Ook komen lang niet alle onderwerpen van seksuele vorming aan de orde. Leerlingen krijgen vooral les over voortplanting, anticonceptie en soa. Ze missen informatie over plezier, seks in de media en seksuele en genderdiversiteit. Terwijl ze veel (social) media (YouTube, NetFlix, Instagram) gebruiken en op deze manier weinig betrouwbare informatie en tegenwicht krijgen, op juist deze onderwerpen. Het is belangrijk om goede praktijken en nieuwe inzichten te delen en vooral ook om met elkaar te evalueren hoe aankomende leraren goed opgeleid worden om effectief SRV te geven.Wat gaan we doen?

In deze workshop geven we het woord aan studenten die de behoeften op pabo’s hebben onder zocht en/of lessen SRV zelf hebben ontworpen. Zij laten hun werk zien en gaan dit in een panelgesprek met elkaar evalueren. Je inbreng tijdens deze evaluatie is zeer welkom! Hoe kunnen we in SRV-onderwijs verbeteren? Wat is daarvoor nodig? Op deze antwoorden willen we samen antwoord krijgen, tijdens deze inspirerende sessie voor en met studenten!

Dit is een gezamenlijk initiatief van Rutgers Kenniscentrum seksualiteit in Utrecht en de tweedegraads lerarenopleiding tot docent Biologie van NHL Stenden in Leeuwarden.

2eg sci
Gerald van Dijk (Hogeschool Utrecht, Marijn van Nijhuis (Hogeschool Utrecht) en Docenten van het Globe College Utrecht
In de theoretische leerweg van het vmbo wordt op steeds meer scholen het vak Technologie en Toepassing aangeboden. Leerlingen ontwerpen in dit vak oplossingen voor echte problemen, voor opdrachtgevers van buiten de school. Een voorbeeld van een opdracht is: Ontwerp een oplossing voor wateroverlast bij hoosbuien in je eigen wijk.

Op het Globe College in Utrecht wordt flankerend onderzoek uitgevoerd naar de invoering van dit nieuwe vak. Daarbij wordt ook gelet op de aansluiting tussen dit vak en de natuurwetenschappelijke vakken. In deze werkgroep worden tussentijdse bevindingen uit dit onderzoek, en de implicaties daarvan voor lerarenopleidingen, besproken.

wis
Ria Brandt & Bosman en Victor Schmidt (SLO)
In het kader van doelgericht werken heeft de vaksectie wiskunde op een school in het oosten van het land in opdracht van de schoolleiding leerdoelen geformuleerd voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Voor elk onderwerp (lees: hoofdstuk uit de lesmethode) kwam de vaksectie tot tien tot vijftien leerdoelen die alle leerlingen elk zouden moeten beheersen. Bij nadere beschouwing bleken de leerdoelen nagenoeg één-op-één te corresponderen met theorieblokken of opgaven uit de methode. Op verzoek van de school heeft SLO de leerdoelen van de vaksectie anders geordend, gebundeld en in sommige gevallen tot succescriterium gemaakt. Een succescriterium beschrijft hoe goed een leerling een bepaald leerdoel moet beheersen.

In deze workshop willen we met de deelnemers aan de hand van een voorbeeld uit de meetkunde (herkennen, benoemen, beschrijven en tekenen van meetkundige figuren en uitslagen van ruimtelijke figuren) ingaan op leerdoelen, succescriteria en de handvatten die met name succescriteria bieden om aanbod van lesstof aan leerlingen te differentiëren en (het gevoel van) overladenheid in het wiskundecurriculum terug te brengen.

 

 

ELWIeR en Ecent heten u welkom op deze nieuwe gezamenlijke website