Expertisenetwerk Bèta Onderwijs

Ontwerpkracht voor Gecijferdheid

| PO | VO | MBO |

Ontwerpkracht voor Gecijferdheid. Motiverende leermiddelen en badges voor volwassenen in non-formele leeromgevingen’

Project (verkennend onderzoek) voor volwasseneneducatie

Subsidie vanuit Kiem (Regieorgaan Sia). Samenwerking HU (penvoerder), Oefenen.nl, Probiblio, UU. maart 2026 tot maart 2027

Centrale vraag: Hoe kunnen we, met inzet van ontwerpkracht, toegankelijke en betekenisvolle leermodules ontwikkelen en implementeren die volwassenen ondersteunen in het versterken én erkennen van hun gecijferdheidsvaardigheden?

Vijf deelvragen:

  1. Wat zijn de behoeften, belemmeringen en motivaties van volwassenen met beperkte gecijferdheid in relatie tot leren?
    Doel: doelgroepgericht ontwerpen en aansluiten bij hun leefwereld.
  2. Welke ontwerpprincipes zijn nodig om leermodules voor gecijferdheid toegankelijk, relevant en activerend te maken?
    Doel: inzetten van ontwerpkracht en didactische innovatie.
  3. Hoe kunnen bestaande materialen worden geanalyseerd, herontworpen en geïntegreerd tot een samenhangende leeromgeving?
    Doel: benutten van wat er al is, maar verbeteren en actualiseren.
  4. Op welke manier kan erkenning van bestaande en verworven vaardigheden worden vormgegeven, bijvoorbeeld via (open)badges?
    Doel: waardering en motivatie versterken.
  5. Hoe ervaren deelnemers en praktijkpartners de bruikbaarheid en impact van de ontwikkelde prototypes in de praktijk?
    Doel: evaluatie en bijstelling op basis van praktijkfeedback.

Planning 2026

  • Ontwikkeling van enkele gecijferdheids-modules voor volwassenen
    • Vervoer
  • Publicatie op een website
    In principe via oefenen.nl
  • Ervaringen opdoen met een microcredentials-systeem
  • Samenwerking zoeken met partners voor een vervolg

Er wordt hierbij samengewerkt met o.a. de OBA (A’dam).

  • Boels, L., Hoogland, K., Jonker, V., Kleine Deters, B. and Wijers, M. (2022). Het interpreteren en begrijpen van hedendaagse informatiebronnen (PDF). Utrecht: Hogeschool Utrecht.
  • Buisman, M., Bollen, I., Jacobs, B., Huijts, T., Cornelisse, R., Van Guilik, N., Elshof, D. and Van Griensven, L. (2024). PIAAC 2023: Kernvaardigheden van volwassenen. Resultaten van de Nederlandse survey 2023 (PDF). Amstelveen: Kohnstamm Instituut.
  • De Greef, M. (2025). Lesgeven aan volwassenen (PDF), Onderwijskennis (Vol. 2025). Den Haag: NRO (Onderwijskennis).
  • De Greef, M. and De Haan, M. (2024). De staat van de Nederlandse volwasseneneducatie 2024 (PDF) (pp. 43). Brussel: Vrije Universiteit.
  • Duvekot, R. (2016). Leren Waarderen: Een studie van de Erkenning van Verworven Competenties en gepersonaliseerd leren (PDF). Utrecht: Utrecht University.
  • Duvekot, R. and Onstenk, J. (2021). The labour‐oriented perspective of validating non‐formal and informal learning: Lessons learned from three Dutch case studies (PDF) European Journal of Education, 56(3), 423–438 doi:10.1111/ejed.12467.
  • Goos, M., Prendergast, M., O’Meara, N. and O’Sullivan, K. (2023). Supporting adults to become numerate citizens: a study of adult numeracy provision in Ireland (PDF) ZDM – Mathematics Education, 55(5), 995–1008 doi:10.1007/s11858-023-01480-9.
  • Groot, A. and Alberto, R. (2024). De stand van zaken rondom gecijferdheid in Nederlandse bibliotheken. Rapport van Gecijferdheid als Basisvaardigheid (PDF) (pp. 40). Utrecht: Hogeschool Utrecht, ECBO, Universiteit Utrecht.
  • Houtkoop, W., Allen, J., Buisman, M., Fouarge, D. and Van der Velden, R. (2012). Kernvaardigheden in Nederland. Resultaten van de Adult Literacy and Life Skills Survey (ALL) (PDF). Den Bosch: ECBO.
  • Jansen, B. (2013). Emotionele beleving van rekenen – het Groot Nationaal Onderzoek van Rekenen (PDF). In M. Van Zanten (Ed.), Rekenen-wiskunde op niveau Panama Cursusboek – Verslag van de 31e Panama-conferentie gehouden op 31januari & 1 februari 2013 te Utrecht (Vol. 31, pp. 67–77). Utrecht: Panama/ Freudenthal Instituut, Universiteit Utrecht.
  • O’Hanlon, A. (2025). The Influence of the Teacher as a Source of Mathematics Anxiety for Adult Learners in Further Education and Training Adults Learning Mathematics, 19(1), 45–49.
  • Wijers, M. and Jonker, V. (2019). Volwassenen rekenen: de didactiek van gecijferdheid (PDF). In R. Thijssen, E. Bohnenn, I. Den Hollander and B. Vaske (Eds.), Leren in de educatie, lesgeven, begeleiden en faciliteren (pp. 20). Amsterdam: Uitgeverij Eenvoudig Communiceren.
  • Wijers, M. and Jonker, V. (2020). De professionele basis (PDF) Leren in de educatie, lesgeven, begeleiden en faciliteren, 2020.

ELWIeR en Ecent als één STEM