Expertisenetwerk Bèta Onderwijs

Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool

| PO |

In de serie Proeve-publicaties (1994) zijn de officiële kerndoelen voor ‘rekenen-wiskunde in het basisonderwijs’ nader uitgewerkt tot een voorstel voor een nationaal onderwijsprogramma. Daarbij is gebruik gemaakt van wat de bestaande series leerboeken thans bieden. Maar ook internationale onderzoeksgegvens zijn in de voorgestelde leergangen betrokken. Tevens zijn de Proeve-studies gebaseerd op onderzoek dat door het Freudenthal Instituut is geïnitieerd, onder meer via afstudeeronderzoek van doctoraalstudenten en dissertaties.

De ‘Proeve …’ verscheen in vier delen (1989-1994):

1-‘Overzicht einddoelen’
2-‘Basisvaardigheden en Cijferen’
3a-‘Breuken’
3b-‘Kommagetallen’
De auteurs die hier bij betrokken waren: Adri Treffers, Ed de Moor, Els Feijs, Leen Streefland

Treffers, A., Streefland, L. and De Moor, E. W. A. (1994). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool: Deel 3A: Breuken (Vol. 3A). Tilburg: Zwijsen.

Uit het voorwoord (jean Marie Kraemer):
“Met het voorliggende deel 3-A hebben de auteurs van de ‘Proeve…’ zich over één van de meest heikele onderwerpen van het rekenonderwijs uitgesproken. Het is een goede zaak dat er in dit boek duidelijk stelling is genomen ten aanzien van omvang en niveau van het breukenonderwijs op de basisschool. Tevens spreekt ons de gedachte aan het meer formele deel van het breuk-rekenen te laten plaatsvinden binnen de laatste jaren van de basisvorming. Het feit dat deze opvattingen stroken met de door de overheid geformuleerde kerndoelen, maakt de realisering hier-van alleen maar makkelijker.”

De kern van dit boek wordt gevormd door een nieuwe opzet voor de breukendidactiek, waarbij voortgebouwd is op vroegere ontwikkelingen.

Download pdf

Treffers, A., Streefland, L. and De Moor, E. (1996). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool. Deel 3b: Kommagetallen. Tilburg: Zwijsen. 233 pp.

Uit de inleiding:
“In het leven van alledag zijn kommagetallen meestal meetgetallen, en het rekenen ermee geeft specifieke problemen: 10,82 sec minus 10,81 sec levert dan niet zonder meer exact 0,01 sec op, zoals bij kale kommagetallen.
Meetgetallen en pure rekengetallen, dat zijn de twee hoofdvormen waarin kommagetallen voorkomen. Decimaal genoteerd verschijnen naast deze hoofdvormen de overige beschrîjvingsvormen van gewone breuken, te weten die van deel-geheelrelaties, delingen en verhoudingen, meestal in de vorm van procenten en niet als kommagetallen. We kunnen ons hier dus bepalen tot de aspecten van rekengetal en meetgetal.”

Download pdf

Goffree, F., & Dolk, M. (Eds.). (1995). Proeve van een nationaal programma rekenen-wiskunde en didactiek op de pabo. SLO/NVORWO/Freudenthal instituut.

Uit de inleiding:

“De ‘Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool’ diende als richtsnoer voor de verdere ontwikkeling en realisering van realistisch rekenen-wiskunde in de basisschool. Dit gegeven was aanleiding voor de NORWO om in 1991 een veldaanvraag bij de SLO neer te leggen, die hetzelfde effect beoogde voor de pabo.
Het voorliggende boek is het zichtbare eindresultaat van het werk dat in het daartoe geïnitieerde project P uik sindsdien is verricht. Dit boek is tot stand gekomen in een proces van drie jaar ontwikkelwerk met een drietal tussenprodukten en een keur van betrokkenen. In het voorwoord van dit boek wordt het leerplanontwikkelwerk nauwkeurig verantwoord. Wie die pagina’s opslaat zal onder de indruk komen van de wijze waarop velen zich de kwaliteit van het opleidingsonderwijs aantrekken en ook ten positieve willen beïnvloeden.
De kern van het boek wordt gevormd door gelegitimeerde standaards voor rekenen-wiskunde & didactiek voor de pabo. Voor zover ons bekend is rekenen-wiskunde het eerste schoolvak dat over een dergelijk kwaliteitskader kan beschikken. Daar kunnen de auteurs dus zo nodig op worden afgerekend een rekening die wat ons betreft met een positief saldo zal kunnen worden afgesloten.
Deze publikatie komt precies op tijd. Juist nu er op verzoek van de overheid bekwaamheidseisen voor beginnende leraren basisonderwijs worden geformuleerd, die zowel een opleidingsdidactische als een vakspecifieke betekenis zullen krijgen, is het goed dat vanuit een bepaald vakgebied wordt geprobeerd het hele traject van visie naar praktijk te doorlopen. De naam van het project duidde hier al op: Puik: Programmering, Uitlijning, Invulling en Kwaliteit.
Het is te wensen dat deze publikatie, als resultaat van praktisch en theoretisch denkwerk over opleidingsonderwijs, ook een rol kan gaan spelen bij het ontwikkelwerk voor de andere vakgebieden op de pabo.”

  • Brink, F. J. v. d. (1995). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool (22) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 13(3), 3–16.
  • Brink, F. J. v. d. (1995). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool (23) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 13(4), 19–33.
  • Buijs, K. (1988). Schaduwzijden van het honderdveld – een reactie op de Proeve (2) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 6(4), 3–10.
  • De Moor, E., Streefland, L. and Treffers, A. (1991). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de baisschool (13) – procenten, analyse van het gebied (PDF) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 9(4), 25–42.
  • Feijs, E. (1989). Proeve van een nationaal programma: planning en inhoud van de serie Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 8(1), 38.
  • Goddijn, A. J. (1992). De oudste en de nieuwste breuken. Naar aanleiding van de Proeve 15 tot en met 18 Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 11(2), 18–31.
  • Goffree, F. and Dolk, M. (Eds.). (1995). Proeve van een nationaal programma rekenen-wiskunde en didactiek op de pabo (PDF). Enschede/Utrecht: SLO/NVORWO/Freudenthal instituut.
  • Goffree, F. and Dolk, M. (Eds.). (1995). Proeve van een nationaal programma rekenen-wiskunde & didactiek op de Pabo (PDF). Enschede/Utrecht: SLO/Freudenthal Instituut/NVORWO.
  • Heege, H. t. (1987). Kanttekeningen bij de `Proeve …’ Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 6(2), 14–15.
  • Luit, J. E. H. v. (1987). Naar een verfijning van de `Proeve …’ ten behoeve van het speciaal onderwijs Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 6(2), 3–8.
  • Luit, J. E. H. v. (1988). Naar een verfijning van de ‘Proeve …’ ten behoeve van het speciaal onderwijs (2) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 6(3), 23–26.
  • Luit, J. E. H. v. (1988). Naar een verfijning van de ‘Proeve …’ (3) ten behoeve van het speciaal onderwijs Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 6(4), 17–20.
  • Luit, J. E. H. v. (1988). Naar een verfijning van de ‘Proeve …’ (4) ten behoeve van het speciaal onderwijs Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 7(1), 13–17.
  • Luit, J. E. H. v. (1988). Naar een verfijning van de ‘Proeve …’ (5) ten behoeve van het speciaal onderwijs Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 7(2), 39–43.
  • Meer, R. S. C. v. d. (1988). Een reactie op de `Proeve …’ Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 6(3), 37–38.
  • Moor, E. W. A. d. (1993). Reactie op reactie (2). Een reactie op ‘Commentaar op 18 ‘Proeven” Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 11(4), 21–24.
  • Moor, E. W. A. d. and Streefland, L. (1993). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool (22) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 12(2), 16–19.
  • Moor, E. W. A. d., Streefland, L. and Treffers, A. (1991). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool (13) – procenten, een analyse van het gebied (PDF) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 9(4), 25–42.
  • Parreren, C. F. v. (1987). Commentaar op de ‘Proeve …’ Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 6(2), 9–13.
  • Snippe, J. (1988). Reactie op de ‘Proeve …’ ten aanzien van het cijferend vermenigvuldigen en delen Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 7(2), 35–38.
  • Steinvoorte, S. (1990). Reactie op de ‘Proeve … (8)’ Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 8(4), 26–27.
  • Steinvoorte, S. and Velde, H. v. d. (1987). Twee korte reacties op de `Proeve …’ Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 6(2), 16.
  • Streefland, L., De Moor, E. and Treffers, A. (1991). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool (14). Procenten, didactische noties Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 10(1), 29–38.
  • Streefland, L. and Moor, E. W. A. d. (1989). Proeve van een nationaal programma (6). Inleiding verhoudingen Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 8(1), 39–45.
  • Streefland, L., Moor, E. W. A. d. and Treffers, A. (1989). Proeve van een nationaal programma (7): Verhoudingen (1) (PDF) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 8(2), 50–58.
  • Streefland, L., Moor, E. W. A. d. and Treffers, A. (1990). Proeve van een nationaal programma (8): Verhoudingen (2a) (PDF) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 8(3), 43–64.
  • Streefland, L., Moor, E. W. A. d. and Treffers, A. (1990). Proeve van een nationaal programma (9) (PDF) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 8(4), 28–50.
  • Streefland, L., Moor, E. W. A. d. and Treffers, A. (1990). Proeve van een nationaal programma (10) (PDF) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 9(1), 30–33.
  • Streefland, L., Moor, E. W. A. d. and Treffers, A. (1990). Proeve van een nationaal programma (11) (PDF) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 9(2), 27–36.
  • Streefland, L., Moor, E. W. A. d. and Treffers, A. (1991). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool (14) – procenten – didactische notaties (PDF) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 10(1), 29–38.
  • Streefland, L., Treffers, A. and Moor, E. W. A. d. (1993). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool (21). Kerndoelen procenten Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 12(1), 42–46.
  • Treffers, A. (1988). 400 opgaven bij de ‘Proeve van een nationaal programma rekenen-wiskunde’ (PDF). In Panama Cursusboek 6 eindniveau rekenen-wiskunde op de basisschool (pp. 9–15). Utrecht: SOL coproduktie met: OW & OC, RU Utrecht.
  • Treffers, A. (1995). Planning “Proeve…” Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 13(3), 17–17.
  • Treffers, A. and De Moor, E. (1990). Proeve van een nationaal programma voor het Reken-Wiskundeonderwijs op de basischool. Deel 2: Basisvaardigheden en cijferen (PDF). Tilburg: Zwijsen.
  • Treffers, A., De Moor, E. and Feijs, E. (1989). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool. Deel I:
    Overzicht einddoelen. (PDF) (Vol. 1). Tilburg: Zwijsen.
  • Treffers, A., De Moor, E. and Feijs, E. (1989). Proeve van een nationaal programma voor het Reken-Wiskundeonderwijs op de basischool. Deel 1: Overzicht Einddoelen (PDF). Tilburg: Zwijsen.
  • Treffers, A. and De Moor, E. W. A. (1990). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool: Deel 2: Basisvaardigheden en cijferen (PDF) (Vol. 2). Tilburg: Zwijsen.
  • Treffers, A. and Moor, E. W. A. d. (1987). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool (1) (PDF) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 6(1), 7–28.
  • Treffers, A. and Moor, E. W. A. d. (1987). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool (2) (PDF) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 6(2), 24–31.
  • Treffers, A., Moor, E. W. A. d. and Feijs, E. (1988). Proeve van een nationaal programma (4) (PDF) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 6(4), 24–46.
  • Treffers, A., Moor, E. W. A. d. and Feijs, E. (1988). Proeve van een nationaal programma (3). Schattend rekenen en het maken van toepassingen (PDF) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 6(3), 46–65.
  • Treffers, A., Moor, E. W. A. d. and Feijs, E. (1988). Proeve van een nationaal programma (5) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 7(1), 19–47.
  • Treffers, A., Moor, E. W. A. d. and Streefland, L. (1993). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool (21). Kerndoelen kommagetallen Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 11(4), 14–18.
  • Treffers, A., Moor, E. W. A. d. and Streefland, L. (1994). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 12(3), 35–35.
  • Treffers, A. and Streefland, L. (1991). Proeve van een nationaal programma (15) – breuken (deel 1) (PDF) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 10(2), 3–10.
  • Treffers, A., Streefland, L. and De Moor, E. (1996). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool. Deel 3b: Kommagetallen (PDF). Tilburg: Zwijsen.
  • Treffers, A., Streefland, L. and De Moor, E. W. A. (1994). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool: Deel 3A: Breuken (PDF) (Vol. 3A). Tilburg: Zwijsen.
  • Treffers, A., Streefland, L. and Moor, E. W. A. d. (1991). Proeve van een nationaal programma (12) – verhoudingsmodellen (PDF) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 9(3), 33–39.
  • Treffers, A., Streefland, L. and Moor, E. W. A. d. (1992). Proeve van een nationaal programma (16). Breuken (deel 2) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 10(3), 14–25.
  • Treffers, A., Streefland, L. and Moor, E. W. A. d. (1992). Proeve van een nationaal programma (17). Breuken (deel 3) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 10(4), 22–28.
  • Treffers, A., Streefland, L. and Moor, E. W. A. d. (1992). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool (19). Terugblik in tweespraak Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 11(2), 3–8.
  • Treffers, A., Streefland, L. and Moor, E. W. A. d. (1993). Proeve van een nationaal programma voor het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool (20). Kerndoelen breuken Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 11(3), 20–24.
  • Van den Heuvel-Panhuizen, M. (1990). Lijn in verhoudingen – een reactie op de ‘Proeve’-publikaties over verhoudingen Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 9(2), 21–26.
  • Verkruijsse, I. A. (1988). Rekenen – Wiskunde. Periodieke peiling onderwijsniveau – Beredeneerde eindtermen. Proeve van een nationaal program Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 7(2), 58–67.
  • Vermeulen, W. (1988). Enig commentaar op de ‘Proeve … (5)’ Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 7(2), 44–45.
  • Vermeulen, W. (1997). Hoe kinderen kommagetallen kennen – enige reflectie op de Proeve… deel 3B (PDF) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 16(1), 32–34.
  • Verschaffel, L. (1988). Enkele kanttekeningen bij de `Proeve …’ (3) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 6(4), 11–16.
  • Wijdeveld, E. (1990). 10 voor de ‘Proeve …’ Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 8(4), 79–81.
  • Wijers, M. M. (1991). Reactie op ‘Proeve …’ 13 en 14 (procenten) (PDF) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 10(2), 11–14.

ELWIeR en Ecent als één STEM