ELWIeR – Weetje nr. 12 – Sociale normen in de klas beïnvloeden wat er geleerd wordt

Social norms

In elke klas bestaan impliciete afspraken over wat de docent en de leerlingen van elkaar mogen verwachten. Onderzoekers Cobb en Yackel spreken in dit verband van ‘social norms’. Deze sociale normen worden in de loop van de tijd gevormd door de interacties tussen de docent en de leerlingen. In klassen waar schools rekenen centraal staat ontwikkelen de leerlingen, bijvoorbeeld, de overtuiging dat je geen eigen oplossingen mag verzinnen maar uitsluitend de oplossingsmethoden mag gebruiken die de docent heeft voorgedaan. In klassen die worden gekenmerkt door interactief, probleem-georiënteerd reken-wiskundeonderwijs, daarentegen, weten de leerlingen dat van hen wordt verwacht dat ze zelf nadenken over hoe je de aangeboden opgaven kunt oplossen en dat ze de gevonden oplossingen moeten kunnen uitleggen.

Sociomathematical norms

Naast deze algemene social norms worden ook ‘socio-mathematical norms’ onderscheiden. Deze sociaal-wiskundige normen zijn specifiek voor het vak. Dan gaat het om impliciete afspraken over wat als wiskunde wordt gezien. Wat, bijvoorbeeld, als een aanvaardbare, wiskundig geldige uitleg, -onderbouwing, of -oplossing wordt beschouwd: “Sociomathematical norms are the implicit, negotiated rules and understandings in a mathematics classroom that dictate what counts as an acceptable, mathematically valid explanation, justification, or solution.”

Verwijzingen

• Cobb, P. and Yackel, E. (1996). Sociomathematical Norms, Argumentation, and Autonomy in Mathematics (PDF) Journal for Research in Mathematics Education, 27(4), 458–477.
• Gravemeijer, K. P. E. (1995). Het belang van social norms en socio-math norms voor realistisch reken-wiskundeonderwijs (PDF) Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 14(2), 17–23.
• Gravemeijer, K. P. E. (2002). De context van de interactie (PDF) Panama Cursusboek 20 Interactie in het reken-wiskundeonderwijs, 20, 61–76.
• Levenson, E., Tirosh, D. and Tsamir, P. (2009). Students’ perceived sociomathematical norms: The missing paradigm The Journal of Mathematical Behavior, 28(2-3), 171–187 doi:doi:10.1016/j.jmathb.2009.09.001.
• McClain, K. and Cobb, P. (2001). An Analysis of Development of Sociomathematical Norms in One First-Grade Classroom Journal for Research in Mathematics Education, 32(3), 236–266.
• Morrison, S., Venkat, H. and Askew, M. (2021). Journeys towards sociomathematical norms in the foundation phase (PDF) South African Journal of Childhood Education, 11(1) doi:10.4102/sajce.v11i1.927.

ELWIeR Weetje

Iedere maand verzorgt ELWIeR de publicatie van een ‘kernboodschap’. Dit zijn ‘research-informed’ observaties over hoe rekenen-wiskunde-gecijferdheid kan worden ingezet in het onderwijs.
Alle ELWIeR Weetjes op rij