Directe instructie
|
Directe instructie (DI) is een model waarbij de leraar start met het geven van klassikale instructie, op een interactieve manier. |
De vervolgactiviteiten stemt de leraar af op de behoeften van de leerlingen. De leerlingen die meer begeleiding nodig hebben krijgen extra instructie of begeleide oefening, de andere leerlingen werken zelfstandig. Ook kan de leraar vooraf meer instructie bieden voor leerlingen die dat nodig hebben. Het model wordt toegepast in primair onderwijs en voortgezet onderwijs.
Als het model en de bijbehorende didactiek te rigide wordt toegepast wordt een en ander minder effectief. Een goede docent moet in staat zijn te wisselen tussen verschillende werkvormen, o.a. werkvormen die horen bij onderzoekend leren en andere zaken.
De overheid ziet graag (zie motie Boomsma, april 2026) dat EDI een prominenter onderdeel kan worden bij lerarenopleidingen. En er zou dan onderzocht moeten worden op welke manier expliciete directe instructie effectiever onder de aandacht van scholen, met name de ‘achterblijvende scholen’, gebracht zou moeten worden.
Een en ander maakt veel los over wat de rol van de overheid eigenlijk zou moeten zijn in deze. Zie bijv. ook het rapport van de Onderwijs (Leren van onderzoek, 2026), waarin bij aanbeveling 4 gesteld wordt: “De Onderwijsraad ziet in het wetsvoorstel Concretisering deugdelijkheidseisen een risico op smalle en verplichtende sturing op het gebruik van bewezen effectieve aanpakken in het onderwijs. De raad doet de aanbeveling af te zien van dit wetsvoorstel. Het houdt volgens de raad onvoldoende rekening met de beperkingen van effectonderzoek en de risico’s van sturing op het gebruik daarvan in de praktijk.”
Motie Boomsma (april 2026, aangenomen)
overwegende dat scholen goede resultaten boeken met methodes die uitgaan van de principes van expliciete directe instructie (EDI), met een nadruk op actieve betrokkenheid, duidelijke lesdoelen, expliciete instructie (voordoen, samen oefenen) en continue controle van begrip, langs een stapsgewijze aanpak, met klassenmanagement gericht
op rust en duidelijkheid;
overwegende dat deze methode voor de meeste kinderen goed werkt en met name ook effectief is voor het verkrijgen van basisvaardigheden;
overwegende dat scholen waar rust en discipline heersen aantrekkelijker zijn om te werken en deze werkwijze dus ook een bijdrage is aan de strijd tegen het lerarentekort;
overwegende dat veel lerarenopleidingen geen, nauwelijks of weinig aandacht hebben voor EDI;
verzoekt de regering om in overleg met de sector te bezien hoe EDI een prominenter onderdeel kan worden bij lerarenopleidingen en daarbij te onderzoeken op welke manier expliciete directe instructie effectiever onder de aandacht van scholen, met name de achterblijvende scholen, kan worden gebracht,
en gaat over tot de orde van de dag.
Verwijzingen
- (2026). Leren van onderzoek (PDF) (pp. 55). Den Haag: Onderwijsraad.
- Bakker, A. (2018). Discovery learning: Zombie, phoenix, or elephant? (PDF) Instructional Science, 46(1), 169––183 doi:10.1007/s11251-018-9450-8.
- de Jong, T., Lazonder, A. W., Chinn, C. A., Fischer, F., Gobert, J., Hmelo-Silver, C. E. and Koedinger, K. R. (2023). Let’s talk evidence – The case for combining inquiry-based and direct instruction (PDF) Educational Research Review, 39(May 9, 2023) doi:10.1016/j.edurev.2023.100536.
- Kirschner, P., Sweller, J. and Clark, R. E. (2006). Why minimal guidance during instruction does not work: an analysis of the failure of constructivist, discovery, problem-based, experiential, and inquiry-based teaching (PDF) Educational Psychologist, 41(2), 75–86 doi:10.1207/s15326985ep4102_1.
- Stockard, J., Wood, T. W. and Khoury, C. R. (2018). The effectiveness of direct instruction curricula: A meta-analysis of a half century of research (PDF) Review of Educational Research, 88(4), 479–507.
- Sweller, J., Zhang, L., Ashman, G., Cobern, W. and Kirschner, P. A. (2023). Response to De Jong et al.’s (2023) paper “Let’s talk evidence – The case for combining inquiry-based and direct instruction” (PDF) Educational Research Review, Available online(13 December 2023) doi:10.1016/j.edurev.2023.100584.
- Van der Ploeg, P. (2024). Directe instructie en onderzoekend leren. De discussie over wetenschappelijk bewijs. (PDF) Academia.
- Van der Zee, S. and Stappers , R. (2024). Discussie over directe instructie (PDF) Basisschoolmanagement, 4, 8–11.
