Expertisenetwerk Bèta Onderwijs

NLT – Natuur, Leven en Technologie

Het vak

Het vak NLT wordt gegeven in de bovenbouw van HAVO en VWO van het voortgezet onderwijs.
Het vak bestaat sinds 2007. Het vak is een keuzevak voor leerlingen in de natuurprofielen. Scholen beslissen zelf of ze het vak aanbieden.

Website:
betavak-nlt.nl

De Vereniging

De Vereniging NLT beheert alle ontwikkelde SLO-lesmodules over de periode 2006-2018, en richt zich op docenten, TOA’s, schoolleiders, decanen en leerlingen.

Als je een keer bij een bijeenkomst wilt zijn of informatie wilt krijgen, stuur een mail naar Jenneke Krüger.

Nlt differs from traditional science subjects in four ways:

Interdisciplinarity
In the upper years of HAVO and VWO (16-18 years), pupils prepare for further education. Much more than in the past, further education in higher education is interdisciplinary. In addition, even in monodisciplinary programmes, the importance of being able to collaborate with other specialists is often emphasised. Knowledge from different disciplines is often necessary to understand and solve problems. It is wise for pupils to orient themselves towards this.

Relationship between mathematics and natural sciences
Within the natural sciences, mathematics is often used as a tool and/or language. Mathematical knowledge and skills help to interpret natural scientific quantities through, for example, the use of terms, notations, conventions and graphs.

Focus on choosing a course of study and career
Due to their interdisciplinary nature, NLT lessons make it possible to discuss a wide range of courses and related careers. This involves not only interdisciplinary courses, but also insight into the significance of monodisciplines in solving interdisciplinary problems.

Interaction between natural sciences and technology
Natural sciences and technology have developed in close relation to each other. Natural scientific knowledge is often used in the development of new technology. Conversely, new technology leads to new knowledge. Think, for example, of improved measuring equipment. Progress in natural scientific research is unthinkable without the use of technology.

Het netwerk van NLT-didactici heeft zich in 2018-2019 onder meer bezig gehouden met een inventarisatie van de plaats van vakoverstijgend onderwijs in de master lerarenopleidingen voor bèta-onderwijs, met de ontwikkeling van een mini-curriculum NLT voor lerarenopleidingen en met het begin van een onderzoek naar (de praktijk van) interdisciplinair toetsen.
De tijd die aan NLT en ander vakoverstijgend onderwijs besteed wordt loopt uiteen van helemaal niets tot een grondige voorbereiding. Een belangrijke reden om geen tijd aan NLT of vakoverstijgend onderwijs te besteden is gebrek aan kennis over NLT bij de opleiders, men heeft dus geen goed zicht op wat mogelijk is in een beperkte tijd, hoewel afgestudeerden wel een bevoegdheid krijgen voor dit interdisciplinaire vak.

Een oplossing voor een enkel college is een gastspreker; zo heeft een van de leden van het netwerk een college NLT verzorgd op een masteropleiding leraar wiskunde, tot wederzijds genoegen. Om bij te dragen aan een meer algemene oplossing ontwikkelen leden van het netwerk een mini-curriculum NLT, voor alle master lerarenopleidingen bèta, bestaande uit drie vormen: een basisvariant (omvang een college van 1 ½ uur), een wat uitgebreidere basis-plus en een verdieping. We gaan uit van bestaande praktijken, aangevuld met veel voorbeelden. Tijdens de Ecent/Elwier conferentie van mei 2019 kunnen geïnteresseerden deelnemen aan een workshop waarin men kennis kan maken met dit mini-curriculum in ontwikkeling.

Over interdisciplinair toetsen in bovenbouw vo zijn weinig onderzoeksresultaten te vinden. Enkele leden van het netwerk hebben dit onderwerp op zich genomen. Interdisciplinair onderwijs staat mondiaal in de belangstelling, interdisciplinair toetsen is dus van toenemend belang. Een uitdaging voor ons netwerk. Wordt vervolgd.
De drie katernen: De aard van NLT, Leerlijnen en NLT-docententeams zijn nog steeds te vinden op de website van de Vereniging NLT.

12 februari 2026
Website conferentie 2026

Op 6 maart was de nationale editie van de conferentie nlt met als titel: NLT AAN Z. Het was een feestelijke dag, die enthousiast door Ralph Meulenbroeks werd geopend.

We hadden twee bijzondere centrale bijeenkomsten. Carmen van de Beek heeft kenmerken van Generatie Z toegelicht. Wat houdt hen bezig, wat zijn hun ambities en hoe kun je nlt zo inrichten dat het voor die leerlingen interessant blijft?

Na de lunch werden oud-leerling Tigo Kok, huidige nlt-leerlingen Alicia Zwanink, en Francien Purmer en ook Nathanne Swijnenberg, een leerlinge die nog moet gaan kiezen, het woord gegund. Ons bestuurslid Bert Schuller nam een aantal belangrijke keuzecriteria en ervaringen door met de leerlingen. Het vraaggesprek viel uitstekend in de smaak bij het publiek.

Na de lunch werd ook de modulemarkt geopend. Docenten hebben zich goed kunnen inlezen in alle lesmodules, zowel voor havo, voor vwo, maar zeker ook (en voor het eerst) in alle lesmodules die ontwikkeld zijn voor de onderbouw.

Uiteraard was er ’s morgens en ’s middags een grote keuze aan workshops. Het was een feest om al onze nlt-ers aan het werk te zien: ontwikkelaars, docenten, schoolleiders, bestuur, nlt-ondersteuners en andere geïnteresseerden waren enthousiast met elkaar in gesprek, deelden informatie en ervaringen en genoten met volle teugen van alles wat op de dag langs kwam. Daarbij was er heel veel aandacht voor de kennismaking met het nieuwe concept eindexamenprogramma nlt.

Website conferentie 2019

O.a. Welkomstwoord door voorzitter Pieter Hogenbirk en openingslezing door Niels Galjart, celbioloog Erasmus MC Over celarchitectuur en de maakbaarheid van het leven.

NLT laat zien op welke manier de vakken aardrijkskunde (aardwetenschappen), biologie, natuurkunde, scheikunde en wiskunde samenkomen: hoe een combinatie van verschillende disciplines nodig is om complexe vraagstukken uit de wereld van bèta en technologie op te lossen. Het vak is bedoeld als afronding van de natuurprofielen en als voorbereiding op de keuze voor een studie op het gebied van bèta/technologie.

Het vak is bestemd voor leerlingen in de natuurprofielen en bedoeld als aanvulling op het onderwijs in de profielvakken natuurkunde, scheikunde, biologie en wiskunde. Maar nlt is meer dan een combinatie van bètavakken.

Verwijzingen

  • Den Braber, N., Krüger, J., Mazereeuw, M. and Kuiper, W. (2019). Mathematics in an Interdisciplinary STEM Course (NLT) in The Netherlands (PDF). In B. Doig, J. Williams, D. Swanson, R. Borromeo Ferri and P. Drake (Eds.), Interdisciplinary Mathematics Education (pp. 17): Cham. Springer Open.
  • Michels, B. I. and Eijkelhof, H. M. C. (2019). The development and implementation of an interdisciplinary STEM course for upper secondary schools (PDF) Educational Designer, 3(12)

ELWIeR en Ecent als één STEM