In Nederland hebben veel reken- en wiskundelessen een structuur waarin volgens het directe instructiemodel nieuwe wiskundige concepten en procedures worden uitgelegd en vervolgens geoefend en toegepast. Deze aanpak heeft een stevige onderbouwing in de theorie over directe instructie (zie bijvoorbeeld Surma et al. 2019).

Echter, als deze aanpak allesoverheersend wordt, zullen leerlingen minder goed leren om zelfstandig een bruikbare strategie te kiezen bij een onbekend probleem. Daarnaast kan het een beeld in de hand werken dat opdrachten altijd moeten worden opgelost met de manier die de docent net heeft uitgelegd.

TTP kan bijdragen aan het versterken van wiskundekennis en vaardigheden om een aantal redenen.

1. Leerlingen worden uitgedaagd om zelf over een probleemsituatie na te denken. Ze moeten zoeken naar bruikbare oplossingsstrategieën en hun voorkennis actief gebruiken.
2. Door verschillende oplossingen te bespreken en vergelijken wordt mogelijk nieuwe kennis gekoppeld aan relevante voorkennis.
3. Leerlingen zullen merken dat het niet gaat om het juiste antwoord van een som, maar over de route waarlangs je tot een oplossing komt.
4. Leerlingen die vaker op deze manier werken, zullen mogelijk zelfvertrouwen en hopelijk ook doorzettingsvermogen ontwikkelen om een probleem aan te pakken. Deze verwachting is gebaseerd op internationaal vergelijkend onderzoek, waarin zichtbaar is dat leerlingen uit Japan juist op probleemoplossingsvaardigheden hoger scoren (OECD, 2014)

De redenen hierboven zijn allen gericht op het leren van leerlingen. Voor docenten kan het geven van een TTP-les een mooie afwisseling zijn met directe instructielessen. Ook kan er extra inzicht ontstaan in de manier waarop leerlingen opdrachten aanpakken en hoe eerder behandelde leerstof door leerlingen al dan niet wordt ingezet.

In de nieuwe kerndoelen en eindtermen van wiskunde in het voortgezet onderwijs krijgen probleem oplossen, en een onderzoekende, wiskundige houding, een prominente plek. Een
manier om hieraan te werken is het integreren van Teaching Through Problem Solving (TTP) zowel in het wiskundeonderwijs als in de wiskundedidactiek van de lerarenopleidingen.
TTP is een didactische aanpak waarbij leerlingen eerst zelfstandig werken aan betekenisvolle wiskundeproblemen. Vervolgens bespreken zij hun oplossingsstrategieën onder begeleiding van de docent. Kenmerken van de aanpak zijn de keuze voor passende opdrachten en het voeren van een dialogisch klassengesprek. Hierbij is niet alleen aandacht voor wiskundige kennis, maar ook voor probleemaanpak en houding. Er zijn sterke empirische aanwijzingen dat lessen met deze kenmerken, probleemoplossingsvaardigheden en conceptueel begrip bevorderen, en dat dialogisch onderwijs bijdraagt aan onderwijskansen voor kwetsbare leerlingen.

De betrokken lerarenopleidingen zien het als belangrijk dat studenten deze aanpak leren kennen, zodat zij een breed didactisch repertoire te ontwikkelen. Ook ervaren docenten geven aan behoefte te hebben aan professionalisering op het gebied van de didactiek van probleemoplossen.

De ontwikkeling binnen TTP wiskunde stagneerde (anno 2025/2026) door gebrek aan tijd en structurele inbedding. Daarnaast vraagt zowel het ontwerpen als uitvoeren van deze lessen om specifieke expertise en gerichte professionalisering van docenten en studenten.

De Opleidingswerkplaats richt zich op drie doelen. Ten eerste op curriculumontwikkeling binnen de lerarenopleidingen van de RUG en NHL Stenden, door TTP te integreren in
vakdidactische cursussen. Ten tweede op schoolontwikkeling, door het versterken van het wiskundeonderwijs en de professionalisering van studenten, ervaren docenten en opleiders.
Ten derde op het ontwikkelen en delen van open toegankelijke lesmaterialen voor probleemgestuurd wiskundeonderwijs.

Om deze doelen te bereiken kiezen we voor co-creatie van lesmateriaal door studenten, werkveldpartners en opleiders. Jaarlijks worden enkele TTP-lessen ontwikkeld of
doorontwikkeld in, voor dit project aangepaste, vakdidactische onderdelen van de lerarenopleiding. Begeleiders en ervaren wiskundedocenten uit scholen worden actief
betrokken, onder meer via PLG-bijeenkomsten en via gezamenlijk georganiseerde feedback op studentenproducten door middel van driehoeksgesprekken. De ontwikkelde lessen
worden op de scholen uitgevoerd, waarbij studenten onderzoek doen naar de implementatie en e􀆯ectiviteit. Beproefde materialen worden gestandaardiseerd en breed beschikbaar
gemaakt via een online platform, publicaties en andere disseminatieactiviteiten. Daarnaast wordt de werkwijze binnen de Opleidingswerkplaats jaarlijks geëvalueerd en bijgesteld op basis van onderzoek. In het tweede en derde projectjaar wordt het aantal betrokken begeleiders in scholen verder uitgebreid.
Wij sluiten nadrukkelijk aan bij de regionale samenwerkingsstructuren, zoals Samen Opleiden en de Onderwijsregio’s, en willen samenwerking tussen opleidingen, studenten en scholen structureel versterken en verduurzamen. De samenwerking met de Universiteit Utrecht is waardevol vanwege hun brede netwerk en expertise op het gebied van kennisdeling.

Betrokkenen:
Rijksuniversiteit Groningen; NHL-Stenden Hogeschool; Roelof Van Echten College, Hoogeveen; Stadslyceum, Groningen; Piter Jelles Impuls, Leeuwarden, Universiteit Utrecht

Project gefinancieerd vanuit Impuls Open Leermateraal (150 k€). Officieel start 1-1-2027. Looptijd drie jaar.

• Najaar 2023 (live)
• voorjaar 2023 (online)

• Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD, 2014). PISA 2012 results: Creative problem solving: Students’ skills in tackling real-life problems (Volume V). Pisa: OECD Publishing.
• Surma, T., Vanhoyweghen, K., Sluijsmans, D., Camp, G., Muijs, D. & Kirschner, P. (2019). Wijze Lessen: 12 bouwstenen voor effectieve didactiek. Ten Brink uitgevers.