Bij de interpretatie van PISA-resultaten is het belangrijk onderscheid te maken tussen de huidige praktijk, de richting waarin de PISA frameworks zich bewegen en de ontwikkeling van nieuwe kerndoelen. Het is interessant te zien hoe nieuwe kerndoelen en het meest recente PISA framework (2025) zich ontwikkelen, bijv. door de aandacht voor de aard van natuurwetenschap en techniek en betrouwbaarheid van beweringen over onderzoek.

De verwachting is echter (w.b. de data 2025) dat scholen nog niet veel gedaan hebben met de nieuwe kerndoelen. Dit vraagt dus bij voorbaat om nuance, en zeer waarschijnlijk ook om nader (betrouwbaar) onderzoek.

Resultaten over 2025 zijn natuurlijk het gevolg van:

• Wanneer de toets is afgenomen (weer een half jaar eerder?)
• Of de steekproef representatief was (en zo niet, eerder te positief of negatief?)
• Hoe goed het nieuwe framework bij ons huidige onderwijs past. En het toekomstige/nieuwe kerndoelen (het punt hierboven)
• Hoe het in NL met de lowstakes testing is gesteld: is er al recent onderzoek over hoe serieus NL kinderen zulke toetsen nemen? En wijkt dat af van ons omringende landen?
• De volgorde van afname van de verschillende onderdelen (science, wiskunde, taal). Het laatste onderdeel scoort vaak lager (kinderen raken afgeleid/moe)

En dan nog:

• Wiskundige geletterdheid is echt iets anders dan rekenen. In de interpretatie (en de berichtgeving) worden toetsen als peil, timss, pisa, etc. als ‘makkelijk uitwisselbaar’ gezien, en dat klopt niet.
• Absolute score vs ranking: Is er eigenlijk een absolute maat bij PISA? Dat kan eigenlijjk niet want de frameworks worden om de zoveel jaar aangepast. Ranking is dan wellicht belangrijker, maar moet ook genuanceerd worden gezien eigen curriculaire keuzes (punt hierboven).