Lerarenopleidingen Science en Wiskunde/Rekenen

Curriculum.nu – derde consultatieronde

Dit is het dossier “Curriculum.nu en STEM lerarenopleidingen”.

Actueel (september 2018)

De ontwikkelteams van curriculum.nu zijn bezig met de derde ronde ontwikkelsessies. Vanaf 10 oktober is het resultaat hiervan te vinden en ontstaat de derde consultatiefase. ELWIeR en Ecent houden de ontwikkelingen bij en zullen in de derde consultatieronde ook reageren.

Science (Ecent) R/W (Elwier) Beide
curriculum.nu -> M&N.

Ecent (kernteam) schrijft een reactie in ronde 3.

Wilt u hierin participeren, stuur een mail naar info@ecent.nl

curriculum.nu -> R&W.

ELWIeR (kernteam) schrijft een reactie in ronde 3.

Wilt u hierin participeren, stuur een mail naar elwier@fi.uu.nl

Het Platform RBVO (rekenbewust vakonderwijs) komt opnieuw bijeen op 1 november 2018.

Rekenbewust vakonderwijs

Wilt u hierin participeren, stuur dan een mail naar elwier@fi.uu.nl

Begin 2018 zijn 9 ontwikkelteams gestart, bestaande uit leraren en schoolleiders uit het primair en voortgezet onderwijs. In verschillende stappen beantwoorden de teams de vraag wat leerlingen zouden moeten kennen en kunnen, wat er tot het onderwijscurriculum zou moeten behoren. Voor het STEM-gebied zijn dan interessant:

  • Rekenen/wiskunde
  • Mens en natuur
  • Digitale geletterdheid
  • (Techniek en technologie)

Zie de aparte tabbladen

Om het ontwikkelteam r/w te ondersteunen worden visiedocumenten geschreven door diverse organisaties.

NVORWO NVvW
Nederlandse Vereniging tot Ontwikkeling van het reken-wiskunde onderwijs Nederlandse Vereniging van Wiskundeleraren
4-14 jaar 12-18 jaar
Samenvatting

Reken-wiskundeonderwijs richt zich op zowel lagere-orde vaardigheden (bewerkingen, procedures, rekenfeiten) als hogere-orde vaardigheden (wiskundig redeneren, formaliseren, abstraheren, wiskundig communiceren, modelleren, visualiseren en probleemoplossen), in een goede balans, daarmee een fundament biedend voor andere leergebieden, vervolgopleidingen en beroepen, en vast te leggen in conceptuele leerlijnen po-vo. De toenemende aanwezigheid van ICT binnen en buiten de school heeft invloed op deze balans van lagere-orde vaardigheden en hogere-orde vaardigheden. Het betekent niet dat de leerlingen niet meer moeten beschikken over basisvaardigheden.
Samenvatting

Wiskunde is in het vo niet alleen nu maar ook over tien jaar een kernvak vanwege haar waarde voor vorming, voor maatschappelijke toerusting en voor het leggen van een fundament voor andere leergebieden, vervolgopleidingen en beroepen. De huidige invulling en inbedding van het vak Wiskunde sluit niet optimaal bij deze waarden aan. Wij doen een concreet voorstel voor aanpassing van de leerlijnen wiskunde. Hierbij legt de onderbouw een brede basis gericht op burgerschap (waaronder gecijferdheid, statistische geletterdheid en algoritmisch denken) en fundering. De bovenbouw kan zich dan sterker richten op beroepen en vervolgopleidingen, waarbij wij zowel voor vmbo als voor havo en vwo een voorstel doen voor differentiatie.
Hele document NVORWO (zie ook concept versie najaar 2017) Hele document NVVW (zie ook concept versie najaar 2017)

Nieuw perspectief voor rekenen vo (Gesprekstafels rekenen vmbo en havo/vwo februari 2018)

Om het ontwikkelteam mens/natuur te ondersteunen worden visiedocumenten geschreven door diverse organisaties.

NVON

Nederlandse Vereniging voor het Onderwijs in de Natuurwetenschappen

Samenvatting
Voor dit gebied is het belangrijk vanuit zowel vakken als vanuit thema’s en contexten denken. Een spontane manier om kennis te maken met natuur- en techniek op de basisschool is vanuit thema’s/context. Later in het voortgezet zet onderwijs vindt de noodzakelijke verdieping van vakbegrippen plaats. Vanwege zingeving, motivatie, wendbaarheid van vakbegrippen, en vanwege burgerschapsaspecten is het belangrijk ook in het vo om regelmatig in thema’s/contexten te werken en heen-en-weer te pendelen tussen contexten en begrippen en onderzoeken en ontwerpen/probleem oplossen.

‘Disciplinary core ideas’ en ‘cross-cutting concepts’ zijn belangrijk. Om de diverse disciplinaire perspectieven in dit gebied van mens/natuur recht te doen kan een onderlegger met de belangrijkste kernconcepten van elke discipline bruikbaar zijn. De Amerikaanse ‘Next Generation Science Standards’ (NGSS) spreekt in dit verband over ‘disciplinary core ideas’ voor begrippen, perspectieven en redeneerwijzen die van groot belang zijn voor een discipline, en van ‘cross-cutting concepts’ voor concepten die gemeenschappelijk zijn maar per discipline verschillend geïnterpreteerd en gebruikt kunnen worden. Denk aan ‘evenwicht’, ‘evolutionair redeneren’, ‘structuur’, ‘energie’ of ‘vorm-functie denken’. De NGSS heeft de ‘core ideas’ uitgewerkt en gepubliceerd in een omvangrijk document.

IOBT

Stichting Innovatie Onderwijs in Bètawetenschappen en Technologie

Samenvatting
Al in 2015 heeft de stichting (een samenwerking in het vo van o.a. biologie, natuurkunde, scheikunde en natuur, leven en technologie) in reactie op het debat Onderwijs 2032 een notitie geschreven.

Hele document IOBT (voorjaar 2015)

Om het ontwikkelteam digitale geletterdheid te ondersteunen werden visiedocumenten geschreven door diverse organisaties, o.a. SLO en Kennisnet. We noemen hier het handboek van Kennisnet.

Techniek en technologie spelen een grote rol in de moderne samenleving. Hoe wordt deze importantie meegenomen in de ontwikkelteams? Een verkenningscommissie (ondersteund vanuit de SLO) stelde eind 2017 een rapport samen:

  • Stel een definitie vast van techniek en technologie. Houd daarbij rekening met specifieke eisen van de verschillende onderwijssectoren. Geef aandacht aan samenhang zowel verticaal in leerlijnen (van po naar vo) als horizontaal over verschillende onderwijssectoren (van algemeen vormend naar beroepsperspectieven).
  • Verken vanuit deze werkdefinitie:
    • welke inhoud (kennis en inzicht, vaardigheden en houding) van techniek en technologie aan de orde zouden moeten komen;
    • bij welke leergebieden deze inhoud van techniek en/of technologie aan de orde zou kunnen komen. Het betreft hierbij alle leergebieden;
    • hoe techniek en/of technologie binnen het curriculum kunnen worden benaderd. Schets hierin scenario’s waarin techniek en technologie als apart vak, als onderdeel van (een) vak(ken), leergebieden of thematisch tot uiting kan komen.

Hele rapport verkenningscommissie (december 2017)

Datum Ontwikkelteams de rest
8 maart x Startdag
14 – 16 maart x 1ste ontwikkelsessie
26 maart tot 25 april x 1ste consultatiefase
23 – 25 mei x 2e ontwikkelsessie
4 juni tot 6 juli x 2de consultatiefase
3 – 5 oktober x 3de ontwikkelsessie
15 oktober – 14 november x 3de consultatiefase
12 – 14 december x 4de ontwikkelsessie
In de Ecent/ELWIeR conferentie van 2018 werd ruimte gemaakt voor een goede afstemming tussen de ontwikkelteams (R/W en M/N) en wat er in de lerarenopleidingen gebeurt w.b. curriculumvernieuwing.
Internationaal gezien kan dit project geplaatst worden naast bijvoorbeeld het OECD initiatief: Future of Education and Skills: Education2030. Dit project richt zich zowel op het avo- als het beroepsonderwijs, met twee speerpunten:

  • Ontwikkeling van een ‘conceptual learning framework relevant for 2030’ (o.a. voor een ‘update’ van het PISA framework)
  • Internationaal vergelijkend onderzoek, met een ‘hoogingestoken’ doelstelling: “The project will conduct an international comparative analysis on curriculum so as to build a knowledge base that should contribute to making the process of curriculum design and development evidence-based and systematic (e.g. ensuring focus, rigor and coherence on the curriculum contents).”

Bron

Inzet voor de herziening

Het huidige curriculum van po en vo is in 2006 vastgesteld in zogenaamde kerndoelen en eindtermen. Hierin staat wat leerlingen moeten kennen en kunnen. In elf jaar tijd is de samenleving sterk veranderd, worden er andere eisen gesteld voor de arbeidsmarkt en heeft ICT een grote invloed gekregen op ons dagelijks leven. Een herzien curriculum moet volgens de initiatiefnemers resulteren in uitdagend, evenwichtig en toekomstbestendig onderwijs, waarin alle niveaus goed op elkaar aansluiten en de leraar weer aan zet is. De herijking biedt tevens kans om bestaande knelpunten aan te pakken, zoals:

  • De overladenheid van het onderwijsprogramma. Vanuit de samenleving en de politiek wordt steeds opnieuw een appèl op scholen gedaan aandacht aan nieuwe vraagstukken te schenken, terwijl er nooit wat af gaat. Noodzakelijke (vak)vernieuwingen vinden te weinig of te geïsoleerd plaats. Er is geen sprake van een integrale vernieuwing. Hierdoor stapelt het onderwijsprogramma zich op.
  • De breed geformuleerde kerndoelen die weinig houvast beiden voor leraren. De lesmethode of het lesboek blijft in de klas leidend. Op die manier worden leraren steeds meer uitvoerders in plaats van regisseurs van hun vak.
  • Het gebrek aan motivatie onder leerlingen, die liever zien dat er meer verbinding tussen de inhoud van vakken ontstaat. Hierdoor wordt het onderwijs meer betekenisvol.

Internationale ontwikkeling

Nederland staat niet alleen in deze ontwikkeling. In totaal zijn er 20 landen die zich nu bezighouden met de vraag welke competenties leerlingen voor de toekomst nodig hebben en wat dit betekent voor het onderwijs. De OESO houdt momenteel een onderzoek onder deze landen. De eerste rapportage over de bevindingen wordt volgend jaar verwacht.

Curriculum.nu is het vervolg van Onderwijs2032 en een initiatief van een brede onderwijscoalitie die uit de Onderwijscoöperatie, de PO-Raad (sectororganisatie primair onderwijs), de VO-Raad (sectororganisatie voortgezet onderwijs), de AVS (Algemene Vereniging Schoolleiders), het LAKS (Landelijk Aktie Komitee Scholieren) en Ouders & Onderwijs bestaat. In de uitvoering wordt inhoudelijk samengewerkt met SLO. Het Ministerie van OCW maakt dit initiatief mede mogelijk.

ELWIeR en Ecent heten u welkom op deze nieuwe gezamenlijke website