Lerarenopleidingen Science en Wiskunde/Rekenen

Onderzoekend leren

09 maart 2021
Rekenen/Wiskunde (po) // Basisonderwijs // Kort

Trainingsserie Verder met ruimtevaart – 21 april 2021

Wil je in je lessen meer doen met ruimtevaart? Op 21 april, 26 mei en 16 juni geeft ruimtevaartproject ESERO NL gratis online trainingen aan leerkrachten op de basisschool. Maak op verrassend makkelijke wijze een robotarm, en ontdek hoeveel geavanceerde ruimtemachines eigenlijk op jouw keukenapparaten lijken. Leer hoe je met praktische proefjes klimaatverandering onderzoekt vanuit…

15 januari 2021
Rekenen/Wiskunde (vo) // Beroepsonderwijs // Kort

Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek (januari 2021)

Bij het tijdschrift Volgens Bartjens worden bij ieder nummer twee verdiepende artikelen gepubliceerd in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze artikelen zijn alleen online beschikbaar. Bij het januarinummer (jaargang 40, nummer 3) verschenen de volgende twee artikelen. Hickendorff, M. (2021). Aftrekopgaven: rijgen of aanvullen? Volgens Bartjens – ontwikkeling en onderzoek, 40(3), 41-52. Welling, J.F.,…

27 november 2019
Rekenen/Wiskunde (po) // Wiskunde // Basisonderwijs // Hoger Onderwijs // Kort

Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek, 39(2)

Twee artikelen van Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek, 39(2), staan online: Visée, J.J.F, Broekhuizen, M.L, & Jonker, V.H. (2019). Lerarenopleidingen basisonderwijs zetten de Grote Rekendag in om onderzoekend leren bij studenten te stimuleren. Volgens Bartjens – ontwikkeling en onderzoek, 39(2), 41-48. De Vetten, A.J. (2019). Redeneren over steekproeven op de lerarenopleiding basisonderwijs. Volgens Bartjens…

22 november 2019
Rekenen/Wiskunde (po) // Rekenen/Wiskunde (vo) // Techniek (VO) // Basisonderwijs // Beroepsonderwijs // Onderbouw h/v // Voortgezet onderwijs // Kort

Winterschool 2020 – Breng wetenschap in de klas!

Kom jij op woensdag 29 januari 2020 ook naar de elfde editie van de Winterschool? Tijdens deze professionaliseringsdag op de Radboud Universiteit in Nijmegen vinden leraren uit het basisonderwijs handvatten en inspiratie om wetenschap de klas in te brengen. In de ochtend volg je lezingen van de wetenschappers die de basis hebben gelegd voor de…

19 juni 2019
Biologie // Natuurkunde // NLT // Scheikunde // Bovenbouw h/v // Voortgezet onderwijs // Lang

Evaluating the quality of inquiries: an approach for self-evaluation of accuracy, reliability and validity in school science inquiries by pre-university students

  Van der Jagt, S. (2016). Evaluating the Quality of Inquiries. An approach for self-evaluation of accuracy, reliability and validity in school science inquiries by pre-university students. Vrije Universiteit, Amsterdam. Bespreking door Ed van den Berg Website met proefschrift en bronnen Interview met Saskia van der Jagt en leerlingen op Leraar 24  Elk leerling onderzoek…

12 februari 2019
Wetenschap/Techniek (PO) // Basisonderwijs // Kort

Verduurzaming W&T in de Pabo ‘Onderzoekend en ontwerpend leren’

Inspiratie-bijeenkomst dinsdag 16 april 2019 (Domstad, Utrecht, 13:30-16:30) In vervolg op het project Wetenschap & Technologie in de pabo (pabo-web 2014-2017) wordt op 16 april 2019 een inspiratiemiddag georganiseerd: een inhoudelijke bijeenkomst rondom de verankering van W&T in de pabo. Er zullen inspirerende voorbeelden gepresenteerd worden van collega’s, we gaan in op de meest recente…

29 januari 2019
Wetenschap/Techniek (PO) // Basisonderwijs // Kort

Onderzoeken en ontwerpen met 4- tot 14- jarigen

Een boek dat in de pabo lerarenopleiding niet mag ontbreken In het boek vindt u inspirerende ideeën die zich gemakkelijk laten uitvoeren in de eigen pabo-groep. Er zijn per leeftijdscategorie zowel voorbeelden van onderzoeken als van ontwerpen, inclusief maken. Daarnaast zijn er een aantal didactische intermezzo’s met praktische tips. Door het boek is zicht te…

05 november 2018
Rekenen/Wiskunde (po) // Rekenen/Wiskunde (vo) // Techniek (VO) // Basisonderwijs // Beroepsonderwijs // Onderbouw h/v // Voortgezet onderwijs // Kort

Winterschool 2019 – Breng wetenschap de klas in

Op woensdag 23 januari 2019 wordt de 10e Winterschool georganiseerd. Tijdens deze feestelijke Winterschool komen drie succesthema’s uit de beginjaren van het WKRU terug. Dit jaar kun je als extraatje een kijkje nemen in één van de laboratoria van de Radboud Universiteit, bijvoorbeeld het vissenlab of het fMRI lab. Tijdens de Winterschool enthousiasmeren we leraren in…

15 oktober 2018
Rekenen/Wiskunde (po) // Basisonderwijs // Hoger Onderwijs // Kort

Kosteloos boek Grote Rekendag 2019 voor opleidingen en onderwijsadviseurs

Pabo-opleidingen en onderwijsadviesdiensten kunnen ook voor de Grote Rekendag 2019 een kosteloos boek aanschaffen. Voorwaarde hiervoor zijn: de aanvrager is verbonden aan schoolbegeleidingsdienst, is als zelfstandig onderwijsadviseur gevestigd of verbonden aan een hogeschool, per schoolbegeleidingsdienst of hogeschool wordt maximaal één boek verstrekt, de aanvrager gebruikt het boek in het aanbod naar scholen of studenten (maar…

09 november 2017
Rekenen/Wiskunde (po) // Wetenschap/Techniek (PO) // Basisonderwijs // Kort

Winterschool 2018 – Breng onderzoekend leren de klas in!

Kom je ook op woensdag 31 januari 2018 naar de Winterschool? De Winterschool is een leuke en leerzame professionaliseringsdag op het gebied van wetenschap en onderzoekend leren. Tijdens de Winterschool kun je lezingen en workshops volgen ter inspiratie voor W&T-onderwijs. Dus ben je leraar uit het basisonderwijs, pabo-docent of pabo-student met veel, weinig of geen…

09 augustus 2017
Wetenschap/Techniek (PO) // Basisonderwijs // Lang

Wetenschap en Technologie (primair onderwijs)

Wetenschap en Technologie (primair onderwijs) is een curriculum-innovatie (vanaf ongeveer 2005) om meer ‘onderzoekend leren en ontwerpend leren’ (o&o-leren) toe te voegen aan Natuur en Techniek (N&T), maar ook bij aardrijkskunde, geschiedenis, en meer algemeen voor het kerndoel-gebied ‘oriëntatie op jezelf en de wereld’ (OJW).

26 juli 2017
// Basisonderwijs // Lang

Best practice: een techniek speel-werkplaats voor kleuters

In de nieuwsbrief van april 2012 vroeg ECENT om uw best practice met ons te delen. Dit webartikel beschrijft de ‘best practice’ van Immy Borg: een techniek speel-werkplaats voor kleuters. Dit is een opdracht voor tweedejaars Pabo-studenten, waarin zij een themahoek voor kleuters opzetten met 5 technische activiteiten. In tenminste 2 van deze activiteiten moeten…

25 juli 2017
Natuur // Techniek (VO) // Basisonderwijs // Lang

W&T Academie 2013

Op woensdag 10 april was de W&T Academie 2013, een conferentie voor basisschoolleerkrachten. Het ontdekken en stimuleren van talenten van kinderen d.m.v. wetenschap & techniek staat centraal tijdens deze conferentie. In dit webartikel vindt u een verslag van twee werkgroepen over onderzoekend leren: ‘Aan de slag met wrijving’ en ‘Opbrengstgericht werken’.

18 juli 2017
// Basisonderwijs // Lang

Filmpjes en lesmaterialen over het stimuleren van onderzoekend en ontwerpend leren bij kleuters

Leerkrachten van zes basisscholen hebben in samenwerking met het Wetenschapsknooppunt Delft een didactische aanpak voor kleuters ontwikkeld, die uit gaat van onderzoekend en ontwerpend leren (OOL). De leerkrachten gaven hun ervaringen weer in filmpjes en fotoboekjes. De projecten gingen over riolering, ridders & jonkvrouwen, muziekinstrumenten, warm & koud, ruimtevaart, boekdrukkunst & verpakkingen en over het…

26 juni 2017
ANW // Biologie // Natuur // Natuurkunde // NLT // Rekenen/Wiskunde (po) // Rekenen/Wiskunde (vo) // Scheikunde // Techniek (VO) // Wiskunde // Basisonderwijs // Bovenbouw h/v // Onderbouw h/v // Vmbo // Voortgezet onderwijs // Lang

Tipping Point Ahead: over kantelpunten in het klimaat

Tipping Point Ahead is een interactief project voor middelbare scholieren, op initiatief van het Netherlands Earth System Science Centre (NESSC). Onderzoekers binnen NESSC willen klimaatverandering beter begrijpen en betrouwbare voorspellingen doen over het klimaat van de toekomst. Maar hoe pak je dat onderzoek aan?

08 mei 2017
ANW // Biologie // Natuurkunde // NLT // Rekenen/Wiskunde (po) // Rekenen/Wiskunde (vo) // Scheikunde // Wiskunde // Basisonderwijs // Bovenbouw h/v // Middelbaar beroepsonderwijs // Onderbouw h/v // Vmbo // Voortgezet onderwijs // Lang

Mascil: Onderzoekend leren in beroepscontexten

Leerlingen krijgen op school weinig te zien van het beroepenveld waar de kennis en vaardigheden die ze op school leren van pas komen. Ook gebruiken docenten weinig activerende werkvormen in hun lessen, terwijl uit onderzoeken blijkt dat die aanpak de motivatie voor het leren en de interesse in de bètavakken kan verhogen. Binnen het Europese project Mascil wordt geprobeerd aan beide tekorten wat te doen.

07 mei 2017
Biologie // Natuurkunde // Scheikunde // Techniek (VO) // Basisonderwijs // Voortgezet onderwijs // Lang

Kennisgebieden als focus van begeleiding bij onderzoekend leren

Bij het onderzoekend leren stellen leerlingen zelf een onderzoeksvraag op en beantwoorden deze via een eigen onderzoek. Leerkrachten in het primair onderwijs vinden het soms lastig om deze open wijze van leren te begeleiden en kunnen daarbij ondersteuning gebruiken. Het onderzoek van Martina van Uum speelt hier op in. Ze ontwikkelde een pedagogisch-didactisch raamwerk waarmee leerkrachten hun leerlingen kunnen begeleiden tijdens de verschillende fasen van onderzoekend leren, zoals het opzetten en uitvoeren van onderzoek, het concluderen en het presenteren van de uitkomsten. Het raamwerk maakt onderscheid tussen vier kennisgebieden: conceptuele, procedurele en sociale kennis en kennis van wetenschap. Door aandacht te besteden aan deze kennisgebieden kunnen leerkrachten het leerproces van hun leerlingen ondersteunen

Natuurkunde // Voortgezet onderwijs // Lang

Praktijkonderzoek door natuurkundestudenten over hun eigen schoolpraktijk

Leraren kunnen veel leren over hun leerlingen door de eigen schoolpraktijk te onderzoeken. De instrumenten voor gegevensverzameling die daarvoor nodig zijn, moeten ze dan vaak zelf maken. Het gaat om instrumenten als test, interview, vragenlijst, observatie of toets. Door eerst een voorspelling doen, worden de gevonden resultaten des te interessanter. Meestal is het toch anders dan gedacht.

ANW // Biologie // Natuurkunde // NLT // Scheikunde // Voortgezet onderwijs // Lang

Authentieke contexten in natuurwetenschappelijk onderwijs

Authentiek natuurwetenschappelijk onderwijs is ontwikkeld in de jaren ‘90 (Roth, 1995). Het was min of meer een reactie op onderzoek waaruit duidelijk bleek dat veel van wat mensen in hun dagelijkse en professionele leven ondernemen, nauwelijks wordt beïnvloed door opgedane ervaringen bij de bètavakken (Lave, 1988). Uit deze constatering kwam het fundamentele idee naar voren om onderwijs in de natuurwetenschappelijke vakken te benaderen vanuit een cultureel perspectief. Uitgaande van dit perspectief is het leren van natuurwetenschappen meer dan alleen het leren toepassen van formele natuurwetenschappelijke kennis en vaardigheden op problematische situaties.

27 maart 2017
Biologie // Natuurkunde // Rekenen/Wiskunde (vo) // Scheikunde // Basisonderwijs // Bovenbouw h/v // Middelbaar beroepsonderwijs // Onderbouw h/v // Voortgezet onderwijs // Kort

Hoe leer je leerlingen onderzoeken? Eureka!

boekbespreking Wientjes, H., & Veenhoven, J. (2016). Eureka! Didactiek voor het leren onderzoeken in het vwo. Utrecht: Universiteit Utrecht. Leerlingonderzoek, iedere docent komt ermee in aanraking. Wat moeten leerlingen kennen en kunnen om zelfstandig te leren onderzoeken? Hoe geef je dit vorm in je lessen? Hoe begeleid je leerlingen? En hoe stem je het ‘leren…

15 maart 2017
Rekenen/Wiskunde (po) // Basisonderwijs // Kort

15e Grote Rekendag

Op woensdag 22 maart vindt de 15e Grote Rekendag plaats. Grijp deze kans aan om op een van de ruim 1200 deelnemende scholen te kijken hoe leuk reken-wiskundeonderwijs kan zijn. Kijk hier voor een klein voorproefje.

01 december 2016
Rekenen/Wiskunde (po) // Rekenen/Wiskunde (vo) // Wetenschap/Techniek (PO) // Basisonderwijs // Onderbouw h/v // Voortgezet onderwijs // Kort

Winterschool 2017 – Breng onderzoekend leren de klas in!

Kom je ook op woensdag 25 januari 2017 naar de Winterschool? De Winterschool is een leuke en leerzame professionaliseringsdag op het gebied van Wetenschap & Technologie en onderzoekend leren. Dus ben je leraar uit het basisonderwijs, pabo-docent of pabo-student? Schrijf je dan in! Ook docenten uit de onderbouw van het VO zijn welkom om inspiratie…

30 oktober 2016
Rekenen/Wiskunde (po) // Techniek (VO) // Wetenschap/Techniek (PO) // Basisonderwijs // Lang

Onderzoekend en ontwerpend leren: 7 stappen

Bij onderzoekend leren onderzoeken kinderen organismen, objecten en verschijnselen in hun omgeving onder begeleiding van hun leraar (m/v). Bij ontwerpend leren ontwerpen leerlingen een product. In allerlei praktijksituaties is gebleken dat de beide benaderingen elkaar goed aanvullen, en ook dat kinderen er op hun eigen niveau mee aan de slag kunnen.
Het onderzoekend en ontwerpend leren verloopt via een model met zeven stappen.

03 oktober 2016
Rekenen/Wiskunde (po) // Basisonderwijs // Kort

Alert 275 – Meetkunst onderzoek: basisscholen gezocht

In het kader van het door NRO gefinancierd onderzoeksproject: Meetkunde uit de kunst in de klas worden basisscholen gezocht om (gratis) te participeren in 2017. Het gaat dan om een onderzoek naar het effect van een lessenserie waarin meetkunde, creativiteit en beeldende kunst geïntegreerd/afgestemd zijn. Er wordt gekeken naar het effect van een training voor…

Rekenen/Wiskunde (po) // Wetenschap/Techniek (PO) // Basisonderwijs // Kort

Alert 271 – Symposium ‘Op weg naar de onderzoekende pabo’, 15-2 a.s.

Voor wie: pabo-docenten en andere geϊnteresseerden Dit is een uitnodiging voor een symposium ‘op weg naar de onderzoekende pabo’, 15-2-2017, 09:30-12:30 uur, cursus- en vergadercentrum Domstad, Utrecht. Aan het basisonderwijs worden nieuwe eisen gesteld: het moet meer vakoverstijgend en interdisciplinair. Ook wetenschap & technologie moet in 2020 structureel in het onderwijs zijn opgenomen. Tijdens het…

17 juni 2016
// Kort

Alert 258 – Onderzoek naar wetenschappelijk redeneren (basisonderwijs)

Dit is een bericht voor pabo-docenten (r/w) die zich ook bezighouden met Wetenschap en Technologie (W&T). Speel dit bericht graag door naar de juiste connecties. Saxion voert samen met de Radboud Universiteit en Stichting Quo Vadis onderzoek uit naar de effecten van een leerkracht- en leerlinginterventie op de redeneervaardigheid van leerlingen bij W&T. Het onderzoek…

21 maart 2016
ANW // Biologie // Natuurkunde // NLT // Rekenen/Wiskunde (po) // Scheikunde // Techniek (VO) // Wiskunde // Basisonderwijs // Bovenbouw h/v // Onderbouw h/v // Vmbo // Voortgezet onderwijs // Lang

SSIBL (Socio-Scientific Inquiry Based Learning)

Bij onderzoekend leren denkt u misschien als eerst aan onderzoek doen door leerlingen zelf. Maar hebt u er wel eens aan gedacht dat u de didactiek van onderzoekend leren ook kunt inzetten bij het werken aan burgerschapsvorming? Dit artikel beschrijft het PARRISE-project, waarin onderzoekend leren wordt ingezet bij maatschappelijke vraagstukken.

04 februari 2016
// Kort

Alert 226 – Onderzoekend leren en W&T op de pabo

In het pabo-curriculum (en natuurlijk ook op vele basisscholen) is het nodige aan de gang wat betreft het bewuster bezig zijn met: – Wetenschap en Technologie; – Onderzoekende houding (onderzoekend en ontwerpend leren). Op 9 maart wordt tijdens een lunchbijeenkomst (utrecht, academiegebouw) door pabo-docenten (en onderzoekers) teruggekeken wat er de afgelopen twee jaar op dat…

26 januari 2016
// Kort

Alert 219 – TOOL, nieuwe uitgave voor onderzoekend leren

Talentontwikkeling onderzoekend en ontwerpend leren, een nieuwe (gratis online) uitgave voor de basisschool (wellicht ook te gebruiken in de rekenles). Lessen voor groep 1 tot en met 8 van het basisonderwijs: 1. Sinterklaastijd in de onderbouw. 2. Glijden in de middenbouw. 3. Drijven en zinken in de bovenbouw. Een uitgave van KTWT van de Universiteit…

24 april 2015
// Kort

Alert 185 – Wetenschap en technologie op de pabo

We zien thans rappe ontwikkelingen als het gaat om Wetenschap en technologie op de pabo. Elke pabo is bezig binnen het eigen curriculum te kijken wat de mogelijkheden zijn om extra aandacht te besteden aan Onderzoekend en ontwerpend leren. Afgelopen woensdag (22-4) was er een brainstorm in Utrecht waarin de thematiek is doorgesproken voor twee…

04 oktober 2014
// Kort

Alert 149 – Uitdager van de maand

Excellente kinderen (in groep 6, 7 of  8) een uitdagende reken- of techniekopdracht geven en begeleiden binnen de eigen groep en tevens de rest van de groep hierbij betrekken met een groepsactiviteit, dat kan met ‘De uitdager van de maand’. In een samenwerking tussen de Hogeschool iPabo, Onderwijsadvies, uitgeverijen en twee scholen is in opdracht…

08 mei 2014
// Kort

Alert 127 – Conferentie 'onderzoekend leren' 15-16 december 2014

Verschillende Europese projecten buigen zich momenteel over het onderwerp ‘onderzoekend leren’ (Overzicht van Europese ‘onderzoekend-leren’-projecten) Het project Mascil (mathematics and science in life, penvoerder Freiburg hogeschool, Duitsland) organiseert (samen met DZLM) op 15 en 16 december 2014 een conferentie in Essen (Duitsland) met als belangrijkste doel om succesvolle voorbeelden van onderzoekend leren (rekenen/wiskunde en natuurwetenschappen)…

04 februari 2014
// Kort

Alert 101 – Nieuwsbrief ‘onderzoekend leren’

Onderzoekend leren (‘inquiry learning’) is een bekend fenomeen binnen de science-vakken, maar ook in de wiskunde (en rekenen) zijn goede voorbeelden aan te wijzen. Het Freudenthal instituut is gestart met een nieuwsbrief over onderzoekend leren, met verwijzingen naar recent ontwikkeld lesmateriaal. Nieuwsbrief februari 2014. U kunt een gratis abonnement nemen (1 mail per maand). >>>…

29 januari 2014
Rekenen/Wiskunde (po) // Wiskunde // Kort

Alert 100 – De pabo en ‘wetenschap en technologie’

Het Techniekpact zorgt voor enige beweging in de lerarenopleiding. Wellicht dat sommige pabo-opleiders (e.a.) afgelopen ma. aanwezig waren tijdens de Manifestatie Techno? Logisch!. Het onderwerp Wetenschap en Technologie raakt enigszins het werk van pabo-opleiders wiskunde/rekenen, hoewel het ook bekend is dat het eigen curriculum al erg vol is (o.a. door alle nadruk op rekenen in…

ELWIeR en Ecent als één STEM